Ο θάνατος του Μπαλζάκ

Ο Οκτάβ Μιρμπώ (1848-1917) είναι μια από τις πλέον πολυσχιδείς φυσιογνωμίες των γαλλικών γραμμάτων. Συγγραφέας, δημοσιογράφος, κριτικός τέχνης, αναγνωρισμένος σε ευρωπαϊκό επίπεδο λόγω της ευρείας διάδοσης του μυθιστορηματικού έργου του, αλλά και λόγω των πρωτοποριακών πεποιθήσεών του για τη λογοτεχνία και την τέχνη γενικότερα. Περίπτωση σπάνια, αν όχι μοναδική, ο Μιρμπώ δεν είναι μόνον ανανεωτικός και μοντερνιστής πεζογράφος, συγγραφέας πολεμικών φυλλαδίων με σκοπό τη στήριξη των avant-gardes, αλλά και σπουδαίος θεατρικός, μοντέρνος και κλασικός συγχρόνως (ιδιαιτερότητα που μας εντυπωσιάζει ακόμα και σήμερα) που θριαμβεύει στις παγκόσμιες σκηνές.

Ο Μεγάλος Πόλεμος (1914-1918) θα τον απογοητεύσει πλήρως χωρίς όμως –απαισιόδοξος από τη φύση του, αλλά από φιλοσοφική τοποθέτηση– να χάσει ποτέ την εμπιστοσύνη του στον «καθαρό λόγο» και στο ανθρώπινο ήθος. Θα πεθάνει 69 ετών, έναν χρόνο προτού λήξει η παγκόσμια σφαγή αφήνοντας πίσω του ένα έργο μοναδικό. Μετά τον θάνατό του, όμως, και για μισό αιώνα θα παραμείνει στα «αζήτητα» γιατί, όπως λένε και οι βιογράφοι του, ήταν «ενοχλητικός» για το λογοτεχνικό, το καλλιτεχνικό, το κοινωνικό, αλλά και το πολιτικό κατεστημένο. Ήταν ο διανοούμενος που κατέβαλε τεράστιες προσπάθειες για να αφυπνίσει τις συνειδήσεις· ένας υπέρμαχος της ελευθερίας στο βάθος: «Οι άνθρωποι περνούν τον μισό χρόνο τους σφυρηλατώντας τις αλυσίδες τους και το υπόλοιπο μισό φορώντας τες» έλεγε.